Het CBS kwam onlangs met opvallende cijfers over het eerste kwartaal van 2026. Waar het aantal werknemers met een flexibel contract in voorgaande jaren structureel daalde, zien we nu voor het derde kwartaal op rij een flinke stijging. Maar liefst 2,7 miljoen werknemers tussen de 15 en 75 jaar hebben momenteel een flexibele arbeidsrelatie. Dat zijn er 63.000 meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Terwijl de concurrentie blijft steken in het opsommen van droge statistieken, leggen wij je precies uit waar deze verschuiving vandaan komt, waarom het aantal zzp’ers tegelijkertijd keldert en wat dit concreet betekent voor jouw werkzekerheid en inkomen.
De verrassende ommekeer op de Nederlandse arbeidsmarkt
Om de huidige cijfers goed te begrijpen, moeten we even terugkijken. In 2024 en de eerste helft van 2025 nam het aantal flexwerkers juist elk kwartaal af. Werkgevers leken massaal te kiezen voor de zekerheid van vaste contracten om personeel aan zich te binden in een krappe arbeidsmarkt. Sinds het derde kwartaal van 2025 is dat beeld echter volledig gekanteld. Bedrijven bouwen weer een flexibele schil op om economische onzekerheden op te vangen.
Deze stijging wordt niet veroorzaakt door de traditionele uitzendkracht. Sterker nog, het aantal uitzendkrachten nam af van 345.000 naar 331.000. De groei zit bijna uitsluitend in twee specifieke groepen:
- Oproep- en invalkrachten: Deze groep groeide fors door en doorbrak in het eerste kwartaal de grens van ruim een miljoen werknemers.
- Tijdelijke contracten zonder uitzicht op vast: Het aantal werknemers met een kort of lang tijdelijk contract zonder intentie tot verlenging naar onbepaalde tijd, nam met tienduizenden toe.
Vooral oudere oproepkrachten vullen de gaten
Een hardnekkige fabel is dat oproepcontracten uitsluitend bedoeld zijn voor studenten en scholieren die een bijbaan zoeken. De CBS-cijfers van 2026 doorprikken deze mythe definitief. Ruim een kwart van alle oproep- en invalkrachten is inmiddels 25 jaar of ouder. Het gaat hierbij om 130.000 werknemers in de leeftijdscategorie 25 tot 45 jaar, en nog eens 145.000 mensen tussen de 45 en 75 jaar. De stijging van het aantal flexwerkers was het afgelopen jaar zelfs het allersterkst onder 25-plussers. Dit wijst op een fundamentele verandering waarbij ook volwassenen met vaste lasten vaker afhankelijk zijn van onzekere werkuren.
Waarom het aantal zelfstandigen juist opvallend hard daalt
Terwijl flexibel werken in loondienst groeit, zien we aan de andere kant van het spectrum een scherpe daling. Het aantal zelfstandigen daalde voor het vijfde kwartaal op rij. Bijna 1,5 miljoen mensen werkten in het eerste kwartaal als zelfstandige, wat een afname is van 88.000 ten opzichte van een jaar eerder. Deze klap viel nagenoeg volledig binnen de groep zzp’ers.
Deze ontwikkeling staat niet op zichzelf. De strengere handhaving door de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid (de wet DBA) maakt opdrachtgevers huiverig om zzp’ers in te huren voor regulier werk. Grote organisaties kiezen eieren voor hun geld en bieden voormalige freelancers nu liever een tijdelijk of flexibel loondienstverband aan. Dit verklaart direct waarom de groep oudere flexwerkers zo snel groeit. Veel van deze mensen werkten voorheen als zelfstandige. Wil je weten hoe dit jouw uurtarief en onderhandelingspositie beïnvloedt? Lees dan ons uitgebreide artikel over de nieuwe wetgeving en uurtarieven voor 2026.
De arbeidsmarkt flexibiliseert, maar jouw zekerheid niet. Neem zelf de regie: ken je rechten en investeer in een gezonde werkplek.
— Jesse Scherpen
De impact van de nieuwe wet meer zekerheid flexwerkers
Bovenstaande cijfers verschijnen op een cruciaal politiek moment. Het veelbesproken wetsvoorstel ‘Meer zekerheid flexwerkers’ ligt inmiddels bij de Eerste Kamer, nadat de Tweede Kamer op 12 mei 2026 al instemde. De politiek wil een einde maken aan de doorgeschoten flexibilisering, wat de huidige sprint in flexcontracten extra saillant maakt.
Als deze wet wordt aangenomen, treedt deze op zijn vroegst per 1 januari 2027 in werking. Voor jou als flexwerker gaat er dan veel veranderen. Nulurencontracten en min-maxcontracten worden in de basis afgeschaft. Deze maken plaats voor het zogeheten ‘bandbreedtecontract’. Hierin wordt vooraf een duidelijk minimum- en maximumaantal uren afgesproken, waarbij de bandbreedte niet groter mag zijn dan dertig procent. Dit dwingt werkgevers om veel meer inkomenszekerheid te bieden.
Er blijven wel enkele uitzonderingen bestaan voor studenten met een bijbaan en AOW-gerechtigden, maar de volwassen flexwerker krijgt eindelijk meer rust rondom het maandelijkse loonstrookje. Voor een diepe duik in wat dit financieel voor jou betekent, raden we je aan te lezen over de nieuwe flexwet en jouw inkomenszekerheid.
Wat deze cijfers betekenen voor jouw financiën en thuiswerkplek
Flexwerk betekent vaak een fluctuerend inkomen. Je wordt pas betaald als je wordt opgeroepen, maar je rekeningen lopen gewoon door. Juist in functies waar thuiswerken de norm is, zoals klantenservice, virtuele assistentie of administratief werk op oproepbasis, stuiten flexwerkers op een praktisch probleem. Je werkgever stelt zelden een volledig ingerichte thuiswerkplek ter beschikking voor een contract van onbepaalde omvang. Toch werk je meerdere uren per week achter een scherm, met alle fysieke risico’s van dien.
Aanbevolen producten
Wij geloven dat een pijnvrije rug en een gefocuste werkhouding geen luxe mag zijn die exclusief is voorbehouden aan mensen met een vast contract. Investeren in goede ergonomie betaalt zich altijd terug in meer energie en minder ziekteverzuim. Zelfs met een wisselend inkomen kun je slimme, budgetvriendelijke keuzes maken om je werkplek aan te pakken. Een betaalbare laptopstandaard, een los toetsenbord en een in hoogte verstelbare kruk hoeven je de kop niet te kosten, maar leveren direct een gigantisch voordeel op voor je fysieke welzijn.
Hoe je als flexwerker de regie behoudt
Nu het aantal flexwerkers groeit en bedrijven weer massaal teruggrijpen op tijdelijke contracten, is het belangrijk dat je zelf de touwtjes in handen neemt. Wacht niet af tot de nieuwe wetgeving in 2027 van kracht wordt, maar bescherm je eigen positie vandaag al.
Hier zijn drie concrete acties die je als flexwerker direct kunt ondernemen:
- Onderhandel over je oproeptermijn: Volgens de huidige wetgeving moet een werkgever je minimaal 4 dagen van tevoren oproepen (in sommige cao's is dit 24 uur). Zegt de werkgever binnen deze termijn de dienst af? Dan heb je alsnog recht op loon over die uren.
- Claim de gemiddelde arbeidsomvang: Werk je al langer dan drie maanden structureel meer uren dan er in je contract staan? Dan ontstaat er een zogeheten rechtsvermoeden van arbeidsomvang. Je kunt bij je werkgever eisen dat je contract wordt aangepast naar dit hogere gemiddelde, wat direct zorgt voor meer inkomenszekerheid.
- Vraag om een thuiswerkvergoeding: Werknemers met een nulurencontract hebben net zo goed recht op de onbelaste thuiswerkvergoeding voor de dagen of uren dat ze daadwerkelijk thuis aan het werk zijn. Laat dit geld niet liggen.
Bereid je voor op de veranderingen van 2027
De dynamiek op de Nederlandse arbeidsmarkt is en blijft grillig. De krimp van het aantal zzp'ers en de gelijktijdige stijging van het aantal volwassen flexwerkers laat zien dat werkgevers op zoek zijn naar risicospreiding. Toch ligt er voor de flexwerker een positiever vooruitzicht op de loer. Met de aankomende wetgeving in 2027 verdwijnt de scherpste rand van de onzekerheid en worden nulurencontracten sterk ingeperkt.
Tot die tijd is het aan jou om je eigen zekerheid te creëren. Ken je rechten rondom oproeptermijnen, investeer slim in je eigen thuiswerkplek en wees niet bang om het gesprek met je werkgever aan te gaan over een bandbreedtecontract, nog voordat dit wettelijk verplicht wordt. Jouw professionaliteit, inzet en een ergonomisch verantwoorde werkhouding zijn namelijk van onschatbare waarde, ongeacht de vorm van je contract.
